IV.1. Ogólne uwagi o rynku oprogramowania nagrywarek
W momencie tworzenia tego FAQ (VI.1999) rynek oprogramowania do nagrywarek był jeszcze stosunkowo ubogi. W tej chwili programów do nagrywania jest mnóstwo, a najbardziej wszechsttronny i jednocześnie nabardzoiej profesjonalny wydaje się być Nero Burning ROM.
 

IV.2. Charakterystyka oprogramowania ze względu na przeznaczenie

Programy do wypalania możemy podzielić na następujące grupy:
1) Backup danych - czyli zabezpieczenie swoich danych zgromadzonych na dysku. Programy do backupu charakteryzują się możliwością zapisu plików z wielu katalogów i dysków oraz późniejsze dogrywanie sesji z uwzględnieniem poprzednich sesji.
2) Kopie idealne - czyli (teoretycznie) doskonałe kopie innego (dowolnego rodzaju) dysku CD. W praktyce jest to niemożliwe, ale bliskie ideałowi.
3) Nagrywanie płyt Audio - programy tego rodzaju posiadają duże możliwości edycyjne plików WAVE (plik wyjściowy do zapisu płyt Audio na CD-R), ich manipulacji, a nawet miksowania (np. crossfading).
4) Zapis pakietowy - dość szczególny sposób zapisu pozwalający na to, by system traktował płytę CD-R(W) jak twardy dysk, czy dyskietkę. Można więc na taka płytę kopiować, kasować itd. dane z dowolnego programu uruchomionego w Windows 9X. Można także dowolnie korzystać z opcji Save As... w różnych aplikacjach.
 

IV.3. Który program jest najlepszy i dlaczego?


Nazwa programu kopie idealne/DAO-RAW On-the-fly Audio Audio Extraction Backup Prostota obsługi Stabilność
Adaptec Easy CD Creator -/- + (nd. CD Copiera!) ++ + +++ b. łatwy +++
CDRWin +/+ +++ +++ +++ ++ trudny ++
Disc Juggler +/? +++ + tylko jako całość + tylko jako całość - łatwy +++
Nero +/+ ++ +++ ++ +++ średni ++
CD Architect + (tylko audio)/- - +++ ++ - b. trudny + (tylko powyżej wersji 4.5 włącznie)

 Legenda:
- brak
+ jest
++ powyżej przeciętnej
+++ b. dobre
+++ najlepsze

Podsumowanie: wygrał CDRWin, który jest najmniejszy (poniżej 0,6MB w wersji instalacyjnej!) i najbardziej rozbudowany pod względem możliwości. Posiada unikalne funkcje w rodzaju zapisywania w wielu sesjach bez przerw między utworami, kopie idealne etc. Pewną wada jest konieczność pisania specjalnych skryptów do nagrania płyty (CUE Sheet), ale jest to w końcu program dla elity.

Uwaga! Istnieje program (ciekawe dlaczego nie wchodzi w skład DirectCD) UDF Reader (zwany także Adaptec DirectCD Reader) pozwalający urządzeniom CD-ROM/DVD-ROM posiadającymi funkcję MultiRead czytać płyty CD-RW zapisane przy pomocy DirectCD w formacie UDF. Praktycznie wszystkie obecnie sprzedawane CD-ROMy posiadają tę funkcję. Przypuszczam, że DVD-ROMy też.
Jeśli chcesz przenieść swoje dane na inny komputer bez nagrywarki, wystarczy, że zainstalujesz tam UDF Reader (udfrinst.exe). Możesz ściągnąć ten program ze strony  www.adaptec.com (kategoria Products|CD-Recordable).
 

IV.4. Opisy najlepszych programów na rynku

CDRWin

Nagrywanie płyty multisesyjnej
Jak wiadomo nagrywanie płyty multisesyjnej MUSI się odbyć w dwóch krokach:
- nagranie danych audio
- nagranie ścieżki z danymi komputerowymi

Pierwszy i drugi krok wykonujemy klikając na oznaczone poniżej cyferkami przyciski.

Poniżej znajduje się screenshot pierwszego etapu:

Zaznaczona na czerwono opcja umożliwia nagranie płyty w trybie disc at once z więcej niż jedną sesją (w naszym wypadku z dwoma). Jeśli opcja ta jest nieaktywna oznacza to, że twoja nagrywarka nie obsługuje tego parametru. Pozostaje tylko rozejrzeć się za nową ;-)
Należy teraz załadować tzw. Cuesheet lub od razu ścieżki w postaci *.wav (Load Tracks). Wówczas ekran powinien wyglądać mniej więcej tak, jak powyżej.
Po skończeniu procesu nagrywania (po komunikacie "track were sucessfully completed") przechodzimy do etapu drugiego:

Tu robi się już dość skomplikowanie i więcej niż jeden parametr wpływa na powodzenie całej akcji.
Najbardziej newralgiczne punkty zaznaczone są na czerwono. Reszta zależy już od naszych upodobań.
Najpierw przyciskiem "Add..." dodajemy katalog, który ma się znaleźć w drugiej sesji (na płycie się znajdzie, to, co jest w środku bez katalogu, który umieściliśmy w okienku).
Następnie zaznaczamy KONIECZNIE opcje zaznaczone na rysunku czerwonym kolorem.
Opcja "recurse Subdirectories" zapewni nam, że wszystkie podkatalogi z zaznaczonego katalogu znajdą się na płycie.
Opcja "Long Filenames (Joliet)" pozwoli na skopiowanie bez skracania nazw plików z długimi nazwami (powyżej 8 znaków).
To tyle. Teraz naciskamy na "START" i po skończonym procesie mamy gotową płytę multisesyjną.

Nagrywanie kopii idealnej CD-CD

W sekcji record disc/recording options należy zaznaczyć Raw Mode. W większości nagrywarek opcja jest nieaktywna, co wynika z faktu nie obsługiwania przez nie DAO-RAW.

Nagrywanie płyty bootującej

Nagrywanie płyty bootującej rozpoczynamy od stworzenia image'u dyskietki, z której dotychczas bootowalśmy system.

Oto jak zrobić taki image:

1. Na początku sprawdzamy, czy dyskietka, która chcemy zastosować do stworzenia image'u jest sprawan, czy poprawnie ładuje system i wszystkie potrzebne sterowniki.

2. Następnie uruchamiamy DISKEDIT.EXE  z "Norton Utilities" z trybu MS-DOS.

3. Z menu "Object" wybieramy "Drive". Wybieramy napęd, z którego będzie robiony image (w naszym wypadku będzie to napęd dyskietek) i klikamy "OK".

3. Zaznaczamy "Physical Sector" z  menu "Object". Klikamy "OK".

4. Zaznaczamy "Write Object To" z menu "Tools".

5. Zaznaczmy "To a File" i klikamy "OK".

6. Wybieramy nazwę pliku i napęd docelowy i klikamy "OK".

Po stowrzeniu pliku image wracamy do programu CDR-WIN i klikamy na przycisk oznaczony poniżej numerem 2

W części file backup list dodajemy pliki, które chcemy, żeby znalazły sie na naszej płycie. Następnie klikamy na przycisk "Advanced Options..." i zaznaczamy zakładkę bootable disk. Zaznaczamy opcję "Make bootable disk", w media emulation type wybieramy 1.44Mb floppy, a w image gile name wybieramy plik, który stworzyliśmy przy pomocy Diskedita.Klikamu OK, a następnie przycisk START i nagrywanie się rozpoczyna. Jeśli wszstko pójdzie dobrze wypalimy płytę bootującą.
 
 

DirectCD



DirectCD należy do wyjątkowej grupy programów, które potrafią uczynić z płyty CD-R lub CDRW coś na kształt twardego dysku. Nazywa się to nagrywaniem pakietowym. I od razu na wstępie dodam, że jest to NAJLEPSZY program z tej grupy (bardzo zresztą nielicznej). Mimo tego nie jest on pozbawiony wad. Ja w każdym razie zawszę przed nagrywaniem jakiejś płyty innym programem wole wyłączyć DirectCD (można to uczynić jedynie kombinacja Alt+Ctrl+Del i usunąć program z pamięci). Problemy wynikają z faktu, że program ten skanuje płytę włożoną do napędu. A w momencie, gdy inny program w tym czasie próbuje już zacząć nagrywać może nastąpić przerwanie tego procesu.

Pierwsze co należy zrobić to sformatować dysk. Koniecznie musisz sobie zdawać sprawę, że program ten zupełnie inaczej traktuje płyty CD-RW i CD-R. Jest tak z oczywistego powodu: Płyty CD-R można nagrać tylko raz, a kasowanie z nich odbywa się tylko wirtualnie (odpowiednią adnotacja w czymś w rodzaju FATu  CD-Ra). W przypadku CD-RW program ten potrafi nagrywać i kasować tyle, ile wytrzyma płyta CD-RW (producenci podają wartości od 100 do 10.000 zapisów), a dane są kasowane fizycznie na bieżąco. W tym momencie płyta taka w praktyce nie różni się już prawie niczym od twardego dysku. Za wadę takiego rozwiązania można uznać możliwość przypadkowego permanentnego skasowania danych, co nie może mieć miejsca w przypadku płyt CD-R.
Uwaga: ww. możliwości z płytami CD-RW dostępne są od wersji 2.x DirectCD.
Zaletą płyty CD-R jest fakt, że możemy ja w każdej chwili konwertować na standard ISO9660 i od tego momentu jest ona czytana przez każdy napęd, który czyta CD-R.
Płyty CD-RW nie można sfinalizować w formie ISO9660.
W praktyce istnieje programik Adapteca UDF Reader, który pozwala czytać napędom CD-ROM/DVD-ROM posiadającymi funkcję MultiRead płyty CD-RW zapisane przy pomocy DirectCD i nie sfinalizowane do ISO9660. Praktycznie wszystkie obecnie sprzedawane CD-ROMy posiadają tę funkcję. Przypuszczam, że DVD-ROMy też.
Jeśli chcesz przenieść swoje dane na inny komputer bez nagrywarki, wystarczy, że zainstalujesz tam UDF Reader (udfrinst.exe). Możesz ściągnąć ten program ze strony  www.adaptec.com (kategoria Products|CD-Recordable).

Nero


 

Nero to bardzo dobry program o bardzo wygodnym interfejsie, który jednakże posiada parę niedoróbek. Najważniejszą funkcją, która wyróżnia Nero spośród wszystkich innych programów jest funkcja Overburningu, czyli wypalania na płycie większej ilości danych niż teoretycznie jest ona w stanie pomieścić.
Aby korzystać z tej funkcji należy:
1) Uaktywnić ją poprzez zaznaczenie Enable Overburn Disc At Once Burning w File/Preferences/Expert Features
2) W Maximum CD Lenth wpisać wartość, do której będzie się nadpalało płytki (czytaj poniżej)

Nie należy przesadzać  z ilością aplikowanych danych na zwykłej 74-ce, bo:
- proces nagrywania może się nie powieść
- można uszkodzić nagrywarkę
Twórcy programu radzą na początek ustawić nadpalanie na 76:30 i ewentualnie próbować ją powiększać aż do 78:00 w przypadku niektórych płyt CD-R. Moje doświadczenia wskazują na fakt, że w przypadku nagrań audio ponad 77 minut już zaczynają pojawiać się problemy przy ich odtwarzaniu. Bezpieczniej więc nie przekraczać 77 minut w nadpalaniu i w razie potrzeby nagrania dłuższej płyty stosować 80 minutowe płyty.

CD Architect (plug-in do SoundForge'a 4.x)

CD Architect, działający tylko jako plug-in do SoundForge'a, to doskonały (jeśli nie najlepszy) program do nagrywania składankowych płyt audio. Daje on niezwykłe i niepsotykane w innych programach mozliwości amnipulacji trackami, ich fade-crossingu (przenikania), miksowania itd.
Dzieki niemu niezwykle łatwo (niemal intuicyjnie) mozna stwożyć np. koncert marzeń z nagrań z różnych koncertów ze spójnym brzmieniem be zprzerw, czy wyciszeń między okalaskami (nota bede firmy fonograficzne bardzo często sosują ten trick do manipulowania nagraniami koncertowymi, tak więc niezwykle żadko dana płyta koncertowa jestrefestracją jednego koncertu).

Poczas użytkownia CD Architecta należy pamiętać, żeby indeks końca poprzedniego utworu nie był za indeksem rozpoczynającym nastepny utwór. NIestety program nie potrafi sam pilnować takich błedów. A ich efektem może być niemożliwośc odtworzenia niektórych ścieżek na odtwarzaczu, czu np. ujemne odliczenie czasu utworu.

Więcej wkrótce!