Przed nagrywaniem

II. Przed nagrywaniem
Zanim w ogóle zaczniesz się bawić w nagrywanie płyt KONIECZNIE powinieneś zapoznać się z wieloma opiniami, radami i FAQami :)
Najbardziej powinieneś się liczyć z opiniami samych użytkowników nagrywarek (najlepiej gdy bawią się w to co najmniej parę miesięcy).
W sklepie, czy na giełdzie zawsze będą zachwalali ci swój towar. Sam spotykałem się z takimi, co próbowali mi wcisnąć napęd CDR (Bez RW), bo kiepsko schodził (o czym oczywiście nie wspominali).

II.1. Odpowiedni system
Aby Twoja nagrywarka działała prawidłowo powinna znajdować się w systemie, który sprosta jej wymaganiom. Oczywiście każdy producent nagrywarki wymienia rekomendowany sprzęt, jednak nigdy w tak szerokim zakresie z jakim spotkasz się tutaj.
Preferowane są oczywiście systemy 32-bitowe, ze względu na większą wydajność. Najwięcej oprogramowania (dającego również największe możliwości) dedykowane jest systemowi Windows 9X.

II.1.1. Procesor i RAM

Nie spotkałem się jeszcze z nikim, kto używałby nagrywarki w systemie z 486. Aczkolwiek procesor ten jest zdecydowanym minimum, przy którym nagrywarka jest w stanie spełnić swoje zadanie. Oczywiście jeśli chodzi o urządzenia SCSI (patrz II.2.2.) i przy nagrywaniu 2x. W przypadku urządzenia IDE wymagania rosną (myślę, że Pentium 100 powinno wystarczyć).
Jeśli chodzi o RAM: SCSI - minimum 8MB; IDE - min. 32MB

II.1.2. Dysk twardy

Dysk twardy oprócz tego, że powinien pomieścić to co do tej pory musi uporać się również z danymi, które mamy zamiar kopiować. Najlepiej gdybyś wydzielił sobie oddzielną partycję (jeszcze lepiej dysk fizyczny) do gromadzenia takich danych o wielkości co najmniej 800MB-1,2GB.
Dlaczego tyle? Teoretycznie CDR może zmieścić 650MB. W praktyce jednak dane do płyty Audio (pliki typu Wave lub podobne) zajmują zawsze trochę więcej niż w efekcie muzyka na płycie. Dodatkowo pod koniec 1998 roku pojawiły się płyty 80-minutowe, a ostatnio (w 2000) również 90 i 99 minutowe. W roku 2001 na rynek wkroczyły płyty 120 minutowe! Płyta 120-minutowa to około 1,1 GB danych. Warto wziąć pod uwagę ten fakt.
Jeśli chodzi o wybór pomiędzy dyskiem SCSI i IDE w przypadku posiadania przez ciebie nagrywarki SCSI, to z powodzeniem wystarcza dysk IDE. Oczywiście najlepiej UDMA (jeszcze lepiej UltraATA-66 lub UltraATA-100), choć niekoniecznie. Dla zmaksymalizowania sprawności procesu nagrywania warto zaopatrzyć się w dysk, w którym talerze kręcą się z szybkością 7200 obrotów na minutę (standardowo 5400).
Należy się wyrzec starych twardych dysków, w których okres termicznej rekalibracji przekracza parę sekund, ponieważ taki czas często wystarcza do opróżnienia bufora nagrywarki i przerwania nagrywania.
Wg. Adapteca dysk powinien mieć czas dostępu poniżej 19 milisekund, żeby sprostać prędkością procesowi nagrywania CD-R.

II.1.3. CD-ROM

Jeśli zamierzasz kopiować płyty On-The-Fly, czyli bezpośrednio CD->CD-R/CD-RW, niezbędny będzie do tego porządny CD-ROM. "Porządny, czyli jaki?" - zapytasz. Na pewno powinien mieć większą prędkość odczytu niż nagrywarka zapisu. UWAGA! Koniecznie sprawdź z jaką prędkością twój CD-ROM potrafi zgrywać ścieżki audio. Ta prędkość nie jest jednoznaczna z prędkością odczytu zwykłych danych (więcej na ten temat tutaj).
Czy CD-ROM powinien mieć ten sam rodzaj podłączenia co CDR? Czyli, czy możliwe są tylko kombinacje SCSI-SCSI oraz IDE-IDE? Kiedyś faktycznie tak było. W tej chwili niektóre programy umożliwiają inne połączenia, jednak tylko w niektórych przypadkach (możesz to sprawdzić tylko sam, albo metodą prób i błędów, albo w dokumentacji programu. Wiadomo na pewno, że Adaptec Easy CD Creator potrafi tego dokonać).

Jakie CD-ROMy bym polecił? Sam korzystam z TEAC 532S i jestem z niego strasznie zadowolony. Inne modele Teaca są również godne polecenia (również te starsze). Uwaga: Teac 532S może czasem mieć zablokowane zgrywanie z prędkością wyższą niż 4x. Użyj wówczas odpowiediego programu ze witryny Teaca). TEAC doskonale sobie radzi także z porysowanymi płytami.
Godne polecenia są również wszelkie Plextory. Są to CD-ROMy drogie, ale chyba najlepsze na rynku. Autorzy programu CloneCD polecają napędy Sony.

Dobrze przy zakupie CD-ROMu sprawdzić, czy obsługuje on MultiRead, gdyż umożliwi mu to czytanie płyt nagranych w systemie UDF (z pomocą sterownika software'owego). Obecnie standard ten znacznie się upowszechnił.
Nie zaszkodzi również możlwioc kopiowania w stanmdardzie CD-Text.

Istotne ostatnio dstalo się równiez czytanie przez CD-ROM kodów ISRC oraz subkanałowych, które umożliwiają kopiowanie płyty w technologii DAO-RAW (o ile, oczywiście nagrywarka jest w stanie nagrywać w tym systemie).

Nie warto używać DVD jako CD-ROMu. Urządzenia te mają kiepskie osiągi jako CD-ROMy. Ostatnio ta sytuacja zaczyna się zmieniać, jednakw przypadku straszych modeli DVD gra niewarta jest świeczki.

II.1.4 System operacyjny

Od razu na wstępie: systemy 16 bitowe, takie jak DOS i Windows 3.X odpadają. Mimo że pod wymienione systemy istnieje nieliczna grupa programów to jednak ich możliwości i interfejs (w przypadku DOSa) są tak żałosne, że nie sensu się nimi zajmować.
Tak więc pozostają nam Windows 9X, OS/2, MacOs, Unix i... to wszystko o czym cokolwiek mogę napisać.

Od razu powiem, że o OS/2, MacOs i Unixie wiem niewiele więc skupię się na Windows 9X, bo bez kozery mogę powiedzieć, ze znam niemalże wszystkie programy pod ten system (patrz IV. Oprogramowanie)

Windows 9X pomimo swoich wszystkich swoich błędów posiada największą gamę oprogramowania potrafiącą praktycznie wszystko. Dlatego bezsprzecznie to właśnie ten system jest najbardziej godny polecenia.

Uwaga! Zaleca się używanie Windows 9X w wersji co najmniej 95 OSR2

Nowy Windows XP jak na razie radzi sobie nieco gorzej z nagrywaniem płyt. Są w nim pewne problemy z nagrywaniem np. na urządzeniach SCSI. Myślę jednak, że z czasem kwestie te się unormuja wraz z nowymi wersjami programów do nagrywania oraz, jak to zwykle bywa, paroma łatkami na system.

W drugim rzędzie wartym spojrzenia jest MacOs (oczywiście jeśli posiadasz Macintosha). Programów co prawda nie jest tak wiele jak pod 9X, ale za to te co są mają naprawdę spore możliwości (np. Toast, który nie ma żadnego odpowiednika pod inny system i jest dość drogi). Poza tym stabilność Maca jest znacznie lepsza niż systemów Microsoftu.
Uwaga: Komupery Apple (Macitnosh) są w stanie obsłużyć tylko nagrywarki z interfejsem SCSI oraz USB.
Ciekawostka: Macintosh jest w tej chwili komputerem, na którym można uratować padnięty flash-bios nagrywarek firmy Yamaha (nie wiem czy wszystkich modeli).

Pod Linuxa istnieje wciąż rosnąca gama prgramów o sporych możliwościach, jednakże ich obsługa jest znacznie bardziej skomplikowana niż w ww. systemach. Pod Linuxem istnieją poważne problemy z uruchomieniem urządzeń USB, a w związku z tym nie polecam nagrywarek USB pod ten system.

II.2. Odpowiednia nagrywarka

II.2.1. Nowa, czy używana

Obecnie raczej nie ma sensu kupować nagrywarki używanej, biorąc pod uwagę, że niezlą nową można kupić w cenie około 300-800 zł. Jeśli jednak zdecydujesz się na używaną zapytaj, czy masz chociaż tygodniową gwarancję zwrotu. Lecz powinieneś się wówczas liczyć z większym ryzykiem krótszego cieszenia się nową zabawką.

Wraz z czasem użytkowania nagrywarki "laser się wypala". Jednak przeciętna nagrywarka działa 3-4 lata.

II.2.2. CD-RW, czy combo z DVD?

Nagrywarka combo jest zawsze nieco droższa, ale za to pozwala na niewydawanie dodatkowych pięniędzy na napęd DVD-ROM. Należy się jednak liczyć z faktem, że napędy combo są wolnijesze zarówno w nagrywaniu CD-R/RW, jak i odtwarzaniu CD i DVD. Myśle, że jeśli nas na to stac najlepiej mieć napęd DVD czytający wszytkie formaty zapisywalne DVD oraz nagrywarkę i największej funcjonalności. Napędy combo nie sa w stanie spełnić tych dwóch warunków na raz.

II.2.3. Szybkość

Właściwie ten parametr zależy od twoich potrzeb. Masz mało czasu - potrzebujesz 24-48-krotnej nagrywarki za wyższą cenę. Nie zależy Ci aż tak na czasie - możesz kupić 12x-16x.

II.2.4. SCSI, IDE, LPT, USB, a może FireWire

Do niedawna byłem zwolennikiem SCSI. Dlaczego?

1. Nie absorbuje procesora, bo cały ciężar pracy (a konkretnie przesyłu danych) leży na kontrolerze SCSI
1a. Jest najbardziej stabilnym rozwiązaniem.
2. Nagrywarki SCSI działają nie tylko z PCtami, ale również z Macami (pełna kompatybilność).
3. Wszystkie programy obsługują potężną większość nagrywarek SCSI (tu sytuacja się zmienia - coraz więcej CDRów IDE jest obsługiwanych przez coraz więcej programów)
4. Nagrywarki SCSI są trwalsze jak, zresztą, wszystkie urządzenia SCSI.
5. Kontroler SCSI może obsłużyć 7 (standardy SCSI 1 i 2) lub nawet 15 urządzeń (SCSI 3) bez możliwości jakiegokolwiek konfliktu pomiędzy nimi.
6. Urządzenia SCSI nie wymagają żadnych osobnych sterowników zarówno pod Windows, jak i DOSa - wystarczy jeden sterownik od kontrolera SCSI.
7. Nagrywarki SCSI posiadają rodzaj zegara synchronizującego przepływ danych, co jest szczególnie istotne w przypadku nagrań audio. (?)

SCSI vs. IDE:

Główną zaletą IDE jest ich niska cena i domyślna obecność w każdym PeCecie. W przeszłości urządzenia IDE znacznie ustępowały osiągami w porównaniu ze SCSI. Dziś ta sytuacja uległa zmianie. W większości przypadków ATA66/100 są prawie tak szybkie jak SCSI-2 przy znacznie mniejszej cenie tych pierwszych.
Niestety standard IDE jest w stanie obsłużyć tylko dwa urządzenia na kabel, co ogranicza cię do 4 urządzeń IDE w przypadku potężnej większości dzisiejszych komputerów (chyba że zamierzasz kupić dodatkowy kontroler IDE, ale to już koszta). Połowa z tych urządzeń ustawiona jest trybie master, połowa w slave. Oznacza to, że prędkość całości jednej szyny uzależniona jest od wolniejszego urządzenia, a totalna przepustowość dzieli się pomiędzy dwa urządzenia. Tymczasem karta SCSI, w zależności od standardu, jaki obsługuje, umożliwia obsługę od 7 do 63 urządzeń. Wśród tych urządzeń mogą znajdować się również skanery, napędy ZIP itd.
Szyna SCSI pozwala urządzeniom SCSI na odłączanie się od niej gdy tylko wystosują odpowiednią prośbę. Pozwla to na zredukowanie okresów oczekiwania. Jeśli chcesz skopiować jakieś dane z CDROMu na twardy dysk przy pomocy protokołu IDE komputer wystosowuje żądanie do CDROMu, a potem odczeka na odpowiedź CDROMu. Zabiera to trochę czasu (rozpędzanie krążka itp.) Potem komputer kontaktuje się z twardym dyskiem o czeka aż ten "przygotuje się" do przyjęcia danych. Czas leci.
W przypadku SCSI komputer kontaktuje się z CDROMem, a następnie odłącza go od szyny SCSI podczas gdy napęd przetwarza żądanie. Czynność ta nie wymaga odpowiedzi. Dopiero, gdy obydwa urządzenia są gotowe rozpoczyna się transfer danych. Pozwala to zachować cenne milisekundy. Niby niewiele, ale można przy dzisiejszej szybkości komputerów ten czas jest znaczący.
Transfery kontrolera IDE zależą od CPU (jednostki centralnej). Wolniejsze komputery nie używają DMA (direct memory address, bezpośredniego dostępu do pamięci) więc zajętość procesora w ich przypadkach ma kolosalny wpływ na wielkość transferu urządzeń IDE. SCSI prawie w ogóle nie absorbuje CPU dokonując większość operacji związanych z transferem danych samodzielnie. W praktyce oznacza to wielozadaniowość, tzn,. podczas wypalania płyty możesz jednocześnie surfować w Internecie, drukować dokumenty itd. W przypadku urządzeń IDE konieczne jest do tego DMA i silny procesor.
Potrzebujesz SCSI jeśli zależy Ci na zaawansowanej wielozadaniowości w nagrywaniu CD lub chcesz nagrywać na wielu urządzeniach jednocześnie. Jeśli posiadasz nowego PeCeta, który posiada wolne zasoby mocy obliczeniowej w procesorze i dużo wolnej pamięci RAM oraz zawiera peryferia kompatybilne z szybkim DMA IDE powinno ci starczyć. Dodatkowo technologie takie jak BURN-Proof spowodowały, że nawet niebezpieczne do tej pory dla nagrywanie sytuacje przestały być tak groźne. Wciąż jednak zachowuje sens twierdzenie "Prawdziwi mężczyźni używają SCSI"

Wady?
1. Urządzenia SCSI są droższe
2. Urządzenia SCSI wymagają dokupienia kontrolera (sprzedawanie nagrywarek z kontrolerem jest rzadkością), o ile nie posiada go twoja płyta główna (a jest to kolejną rzadkością)
3. Nie jest łatwe odpowiednie skonfigurowanie kontrolera SCSI (zwłaszcza jeśli chodzi o kontrolery ISA). Patrz rozdział: Jak skonfigurować nagrywarkę SCSI)

Jakie kontrolery SCSI bym polecił? W tym wypadku zasada co "firma, to firma" raczej się sprawdza. Dlatego wszystkie kontr. Adaptec od154X na pewno będą dobrze współpracowały z twoją nagrywarką. Choć muszę również powiedzieć, że nie mam żadnych problemów z BusLogic i AdvanSys (PCI). Należy jednak uważać, bo niektóre kontrolery (nawet PCI) nie chcą współpracować z nowymi płytami głównymi.

Różnica między cenami urządzeń SCSI wciąż się powiększa, a różnice w funkcjonalności maleją. Chyba niedługo nie będzie już żadnych argumentów w zakupie nagrywarki SCSI. Poza serwerami istacjami roboczymi, od których wymaga się dużej wydajności i stabilności.

Poza tym, poza Yamahą (która i tak stosuje specjalne konwewrtery SCSI-ATAPI) żadna firma nie produkuje nowych nagrywarek z interfejsem IDE. Ostatnie nagrywarki SCSI, jakie widziałem kończą się na prędkości 12x.

LPT. Dziwne rozwiązanie nieprawdaż? Dzię stakie nagrywarki nie są już produkowane. Ma jedną wielką zaletę. Urządzenie takie można przenosić pomiędzy systemami, komputerami bez absolutnie żadnych dodatkowych akcesoriów.
Jedynym producentem takich nagrywarek jest Hewlett Packard. Nie mam niestety za wiele danych na ich temat, jednak z tego, co obiło mi się o uszy są to solidne nagrywarki. Kłopotliwe jest jednak ograniczenie nagrywania do 2x.

W tej chwili napędy LPT są praktycznie nie spotykane. Poza tym Intel planuje wykluczenie złącza LPT z produkowanych w przyszłości płyt głównych.

USB. Podobne zalety do LPT, jednak ze względu na większy możliwy transfer nagrywarki z tym typem połączenia nagrywają z prędkością do 4x.

Standard USB 2.0 zwiększa przepustowość tego interfejsu, dzięki czemu nagrywarki mogą nagrywać z prędkością nawet 24x, a odtwarzać z 40x. Zapewniona jest kompatybilność USB w obie strony z tym, że podczas korzystania z nagrywarki USB 2.0 na USB 1.1 (poprzednia wersja) nagrywarka taka może nagrywać tylko z prędkoscią 4x, a odtwarzać 8x.

FireWire. Takie nagrywarki to nowość. Protokół ten zapewnia transfer na poziomie 400Mbit /s, a więc jest konkurencyjny nawet do SCSI. Niestety kontrolery tego typu nie są zintegrowane z obecnie produkowanymi płytami głównymi, a zewnętrzne kontrolery są stosunkowo drogie (minimalnie ~200zł) . Ze znanych mi producentów tylko Yamaha i Sony (firma ta nazywa Firewire iLink) produkuje nagrywarki z tego typu interfejsem. Jednak powoli standrd ten zdobywa popularność.

II.2.5. Kompatybilność

Kompatybilność to jeden z kluczowych parametrów nagrywarki. Cóż z tego, że jest ona stabilna, szybka i bogato wyposażona, jeśli może współpracować z garstką programów. A w tej dziedzinie nie ma programu, który spełniłby wszystkie wymogi użytkownika i posiadałby wszystkie dostępne funkcje. Tak więc doświadczony użytkownik jest zmuszony do używania kilku programów nagrywających. Wyobraź sobie twoje rozczarowanie, gdy zareklamowany przez kogoś program nie zechce współpracować z twoją nagrywarką.
Jednak jeśli twój recorder jest świeżo wprowadzony na rynek, a pochodzi od renomowanego producenta, może się zdarzyć, że parę programów nie zechce go obsłużyć. Nie jest to jednak powód do załamania, bo na pewno najbliższe uaktualnienie tego programu będzie zawierało również twoje urządzenie na liście obsługiwanego sprzętu.
Wprowadzona jakiś czas temu specyfikacja MMC może zmienić tę sytuacje. Każda nowa nagrywarka spełniająca jej kryteria będzie bezproblemowo kompatybilna z programem, który również korzysta z zasad MMC. W praktyce niestety lista komend MMC jest ograniczona, dlatego dostęp do bardziej zaawansowanych funkcji nagrywarek może być utrudniony jeśli nie posiadamy dedykowanych sterowników

II.2.6. Kto naprawdę wymyślił twoją nagrywarkę

Jak mało kto wie wiele nagrywarek na rynku występujących pod różnymi nazwami często kryje w sobie identyczne wnętrze. Tak naprawdę tylko nieliczne firmy zajmują się tworzeniem nowych modeli nagrywarek, tymczasem inne firmy kupują licencję i pod inną nazwą, często nie mającą nic wspólnego z oryginalną produkują pod własnym szyldem.

Oto lista realnych producentów nagrywarek. Reszta sprzedaje nagrywarki pod swoją nazwą, ale w rzeczywistości wykorzystuje modele obcych firm. (Uwaga: Lista może być juz nieco zdeaktualizowana)

JVC
Mitsumi
NEC
Philips
Plextor
Panasonic
Ricoh
Sanyo
Sony
Teac
Yamaha

I tu najważniejsza sprawa. Firma "klonująca" może podjąć dwojaką decyzję: 1) Produkuje pod swoimi skrzydłami, ale dla komputera jest to wciąż nagrywarka macierzystego producenta; 2) Nagrywarka przedstawia się komputerowi: Jestem klonem firmy X.
W tym drugim wypadku możesz mieć poważny problem. Po takim przedstawieniu większość programów odmówi współpracy z tą nagrywarką, mimo, że fizycznie jest ona identyczna ze znanym modelem. Tak było kiedyś w przypadku nagrywarek Traxdata (klon Yamahy).
Dlatego kupując nagrywarkę koniecznie sprawdź jaki BIOS ma urządzenie i nie słuchaj, gdy zwodzą cię, że jest to urządzenie identyczne z jakim tam popularnej firmy.

II.2.7. Podsumowanie - jak wybierać

Kupując nagrywarkę powinieneś się kierować następującymi parametrami w kolejności priorytetów podanej poniżej:
1) Nagrywarka powinna być renomowanej firmy
Powinna obsługiwać:
2) DAO-RAW - dzięki temu skopiujesz większość płyt obecnych na rynku
3) Overburning - będzisz miał możliwość wydłużania czasu trwania płyty w stosunku do jej nominalnego czasu
4) Oczyt/zapis subkanałów -patrz punkt pierwszy. Szczegóły w Słowniczku
5) Packet Writing - umożliwia nagrywanie płyt CD-R/CD-RW, jak dyskietki
5a) Mt. Rainier - to stosunkowo nowy format, znacznie ciekawszy niż packet writing.
6) Burn-Proof/ JustLink/ Inny - zniszczysz znacznie mniej płyt
7) CD-Text - będziesz mógł nagrywać płyty wraz z tytułem płyty, wykonawcą oraz tytułami piosenek

Pewnie chciałbyś wiedzieć, jakie konkretnie nagrywarki godne są polecenia. Z mojej strony radziłbym zainteresować się modelami Teac, Plextor, Ricoh, Hewlett Packard i TDK. Z tańszych modeli warte uwagi są nagrywarki LiteOn. Ostatnio nagrywarki Yamahy trochę nadgoniły po okresie nieksiej jakości i funkcjonalności. Warto zainteresować się modelami CRW3200, a szczególnie CRW-F1.

II.3. Jak to wszystko złożyć do kupy (tylko dla PCtów)
Mimo że niemalże każda (a na pewno każda nowa) nagrywarka posiada instrukcję wyjaśniającą dość dobrze, jak podłączyć urządzenie do komputera, to często nie są one wystarczającą wyczerpujące lub barierą staje się język. Niniejsze wyjaśnienie pozbawione jest obydwu wad (jeśli chodzi o osoby władające językiem polskim).

II.3.1. Nagrywarka IDE (EIDE)

Podłączenie urządzeń IDE (EIDE) jest dość proste. Nie wymaga ono żadnych dodatkowych kontrolerów, jedynie wolnego slotu kontrolera IDE na płycie głównej.
Tak więc pierwszym etapem będzie podłączenie za pomocą przeznaczonej do tego taśmy nagrywarki z płytą główną. Koniecznie należy zwrócić uwagę na odpowiednie włożenie wtyczki, bo zdarza się, że są dwie możliwości podłączenia (w odróżnieniu od SCSI). Zasadą jest, że czerwony przewód powinien być najbliższym obudowie komputera.
Istnieje jeszcze kwestia, czy nagrywarka powinna być podłączona jako primary, czy slave. Generalnie zaleca się, by był to secondary master. Jeśli nie ma wolnego secondary master nagrywarkę ustawia się na wolny slave.
Po włączeniu komputera należy czekać na załadowanie się Windows. Tam nagrywarka powinna być wykryta automatycznie dzięki systemowi Plug & Play (czyli podłącz i pracuj). W ten sposób masz już CD-ROM (lub od razu CD-R w zależności od modelu nagrywarki i systemu operacyjnego). Teraz, żeby zamienić urządzenie w CD-R musisz zainstalować oprogramowanie dostarczone ze sprzętem.
Warto również zwrócić uwagę, by w Panel Sterowania/System/Menadżer urządzeń w sekcji CD-ROM w modelu twoejego CD-Romu/nagrywarki była zoznaczona opcja DMA. Znacznie polepszy to wydajność urządzenia.

II.3.2. Nagrywarka SCSI

Urządzenie SCSI wymaga kontrolera SCSI. Zanim cokolwiek zrobisz sprawdź ustawienie ID w kontrolerze i nagrywarce. ID jest to specjalny numer przydzielany każdemu urządzeniu SCSI bez względu na pochodzenie i wiek. W nagrywarkach zawsze będzie on ustawiany za pomocą zworek, a w kontrolerze za pomocą zworki lub Biosu.W żadnym wypadku numer ten nie powinien być takie sam dla kontrolera i innego urządzenia (jak niektórzy sądzą). Zazwyczaj masz do wyboru Od od 0 do 7. Powinieneś unikać wartości krańcowych ze względu na to, że ID 0 jest zarezerwowane dla dysków botujących, a ostatnie ID powinien mieć kontroler SCSI.
Po ustawieniu ID zabierz się za ustawianie terminatorów. Terminatory powinny być w pozycji włączonej dla pierwszego i ostatniego urządzenia (wg. numerów ID). Uwaga! Kontroler traktowany jest jako urządzenie. W tej chwili większość urządzeń i kontrolerów SCSI nie wymaga ustawiania terminatorów. Radzi sobie z tym automatycznie.
Po tych czynnościach dopiero wkładasz kontroler w wolny slot (PCI, ISA, lub Local Bus w zależności od rodzaju). Potem oczywiście nagrywarka też ląduje w wolnym slocie (jeśli jest wewnętrzna) dla tego typu urządzeń.
Urządzenia łączymy za pomocą taśmy SCSI. Nie musimy się martwić, że się pomylimy, bo jest tylko jeden sposób podłączenia.

Teraz odpalamy komputer. Jeśli dysponujemy kontrolerem bezzworkowym dopiero teraz możemy manipulować przy ustawieniach. W tym celu naciskamy odpowiednią kombinację klawiszy (Adaptec: Crtl+A; Bus Logic: Ctrl+B) i ustawiamy odpowiednie ID, transfer i inne. W przypadku kontrolerów SCSI bez BIOSu nie mamy możliwości jego konfiguracji.

Jeśli Windowsy nie wykryły twojego kontrolera i nagrywarki niczym się nie martw. Musisz sam "poprosić" system, żeby wykrył Twój sprzęt. Realizujesz tę czynność za pomocą polecenia "Add New Hardware/Dodaj Nowe urządzenie" w Panelu sterowania (ang. Control Panel), który znajduje się pod ikoną "Mój komputer" (ang. My Computer).
Windows poprosi cię teraz o włożenie dysku instalacyjnego w celu zainstalowania sterowników. Może się zdarzyć, że nagrywarka jest Twoim jedynym czytnikiem CD, a zacznie on działać dopiero po zainstalowaniu. Co wtedy? Niestety mądrale z Microsoftu nie pomyśleli o tym paradoksie. Jeśli wcześniej nie miałeś możliwości zgrania wersji instalacyjnej na dysk twardy musisz się teraz posiłkować pomocą sąsiada w zgraniu odpowiedniego pliku (lub plików) na dostępny w twoim komputerze nośnik. Drugim rozwiązaniem jest ściągnięcie sterowników z Interenetu. Znajdziesz je na stronie producenta twojego kontrolera (o ile taka istnieje).
Po przeładowaniu systemu (zwanym też zrestartowaniem) Twój kontroler powinien się pojawić w liście obecnych urządzeń (możesz to sprawdzić poprzez kliknięcie prawym klawiszem na ikonę mój komputer, a następnie właściwości/Menadżer urządzeń (Properities/Device Manager). Jeśli znajdujący się tam kontroler SCSI jest przekreślony lub z wykrzyknikiem masz dodatkowe zadanie.
Przekreślenie obrazka kontrolera SCSI oznacza, że urządzenie jest niedostępne. Po dwukrotnym kliknięciu na niego może się okazać, że wystarczy nacisnąć przycisk w rodzaju uaktywnij urządzenie. Jeśli nie ma tam takiego przycisku odsyłam do instrukcji komputera i systemu operacyjnego (w takiej kolejności).
Wykrzyknik na obrazku kontrolera najczęściej oznacza, że jest jakiś konflikt z innym urządzeniem.

II.3.3. Konfiguracja nagrywarki IDE pod Linuxem

O ile konfiguracja urządzenia SCSI nie stonowi pod Linuxem większego problemu o tyle z urządzeniem IDE możemy mieć już problemy. Poniżej opis jak je rozwiązać:
Najpierw należy załadować potrzebne moduly do jądra: sg i ide-scsi. Jądru trzeba podać, które urządzenia mają być obsługiwane przez ide-scsi, np. w /etc/lilo.conf (jesli uzywasz LILO) dodac linie (lub uzupelnic istniejaca linie, jesli takowa istnieje

append=" hdX=ide-scsi "

gdzie hdX to urzadzenie, ktore jest nagrywarka (np. hdc, hdd). Dla innych metod startowania Linuksa (loadlin, GRUB) odpowiednio inaczej.